Moldaviet (Vltavín in het Tsjechisch)

Net als vele andere liefhebbers, zijn ook wij ons gaan verdiepen in het fenomeen Moldaviet. Omdat er op de website van het museum gewaarschuwd wordt voor Nep-Moldaviet, zijn we zelf naar het Moldaviet museum in Cesky Krumlov (Zuid-Bohemen, Tsjechië) gegaan om er nog meer over te weten te komen. Naast onze eigen opgedane kennis in het museum en de boeken die daar verkocht werden (die we uiteraard aangeschaft hebben), hebben we ook de waarschuwende informatie van de museum-site meegenomen in onderstaande uitleg.

 

Namaak ‘moldaviet’

Moldaviet is een tot de verbeelding sprekend natuurwonder dat zeer geliefd is bij verzamelaars. Ons vermoeden werd bevestigd: er is helaas in de afgelopen jaren een groeiend aantal namaak ‘moldaviet’ op de markt gekomen via verschillende distributiekanalen en natuurlijk via Internet. Dat is misschien niet nieuw, omdat dit tegenwoordig ook met natuurstenen wordt gedaan (bijvoorbeeld gekleurd Howliet verkopen als Turkoois of een witte steen kleuren en verkopen als een speciale uitvoering van Agaat – en zo meer voorbeelden).

Wat betreft Moldaviet is er een enorme ravage door mensen aangericht om het ‘groene goud’ te zoeken: er is letterlijk een mijnenveld aan graafgaten in de natuur achtergelaten. Door deze hebberigheid (‘goudkoorts', omdat het veel geld op levert), zijn de bronnen uitgeput geraakt. Dat is de reden waarom er in 2019 een wet is geschreven dat ervoor zorgt dat illegale mijnbouw naar Moldaviet wordt bemoeilijkt. De enorme vraag wereldwijd en het beperkte aanbod op de markt heeft ervoor gezorgd dat er namaak ‘moldavieten’ verkocht worden: in een fabriek gesmolten, groen glas dat in een mal wordt gelegd om daarna mechanisch te bewerken en chemisch te behandelen. Met name de Aziatische en Amerikaanse markten zijn hiervoor de producenten en sites als eBay, Etsy en Wish zijn typische voorbeelden voor de verkoop van namaak ‘moldaviet’ - al dan niet met een overgenomen vindplaats op het 'certificaat'.

 

Wat is dan wel echte Moldaviet?

Echte Moldaviet is ontstaan door de inslag van een meteoriet, zo’n 15 miljoen jaar geleden. In dit geval ging het om een meteoriet die met een snelheid van 13 kilometer per seconde(!) het aardoppervlak bereikte, op een plek met poreus gesteente dat rijk is aan Silica. Al vòòr en zeker tijdens de inslag smelt dit materiaal en verandert het in een glasachtige substantie. Deze vloeibare substantie kan wel honderden tot duizenden kilometers van een krater worden weggeslingerd. In geval van Moldaviet zijn er stukken tot wel 150 kilometer rondom de inslag terecht gekomen. Terwijl deze stukjes nog in de lucht zijn, stollen ze al of direct nadat ze op de grond zijn gevallen.

Elk stukje Moldaviet is uniek, allemaal anders gevormd door de kracht van de natuur en vergelijkbaar met de takken van een boom of vingerafdrukken van een mens. De groene kleuren kunnen variëren van lichtgroen tot zeer donkergroen. Dit hangt af van de vindplaats: hoe dichter bij de bron, hoe lichter de kleur en hoe verder van de bron, hoe donkerder de kleur. Echte Moldaviet is – in tegenstelling tot wat verkopers van de nep variant aanbieden – over het algemeen mat. Er zijn enkele stukjes gevonden met een glanzend oppervlak of met buitengewone groene tinten, maar die zijn zo zeldzaam dat ze in de meest exclusieve collecties terechtkomen of in zeer verfijnde sieraden verwerkt worden. Ze worden zeker niet in grote hoeveelheden geëxporteerd naar Aziatische fabrikanten.

 

Vindplaatsen en certificaten

Nog een opvallend element is dat de verkopers van nep ‘moldaviet’ niet weten waar de vindplaats van het exemplaar is. Daarnaast is het vreemd dat je een ‘certificaat’ erbij moet kopen. Aanbieders van echte Moldaviet bieden deze aan inclusief certificaat en de exacte vindplaats. Ook in Tsjechië zelf wordt veel namaak ‘moldaviet’ aangeboden. Het sterft er van de (sieraden)winkeltjes waar grote hoeveelheden en zelfs grote stukken worden getoond. Deze zijn doorgaans niet echt! Als je zeker wilt weten of je echte Moldaviet in handen hebt, ga dan naar het Moldaviet museum in Cesky Krumlov of bestel het via hun site. Je krijgt dan een stukje Moldaviet, inclusief certificaat, foto* en vindplaats. Ook betaal je in het museum een eerlijke (evengoed niet goedkope) prijs en niet een exorbitant bedrag ver boven de 100 Euro, zoals we wel eens op Internet voorbij hebben zien komen. Afhankelijk van de koers betaal je in het museum voor een stukje van gemiddeld 2,5 tot 2,7 gram tussen de 25 en 35 Euro (september 2026).

* Vanaf een bepaald gewicht worden stukjes Moldaviet gedocumenteerd en voorzien van een foto met echtheidscertificaat, plus vindplaats.

 

Moldaviet bij mira mineralia

Wij hebben in het museum een aantal echte stukjes Moldaviet aangeschaft (hele kleine in een verzegelde verpakking met echtheidssticker + vindplaats), maar dan wel voor onszelf. Tenslotte is het voor ons een hobby en niet een manier om (veel) geld te verdienen. 😊 Mocht er toch interesse zijn, dan kunt u terecht op de website van het museum: https://www.vltaviny.cz/en

Op de site van het museum zijn ook duidelijke foto's te zien waaraan u nep 'moldaviet' kunt onderscheiden van echte Moldaviet.