Galeniet (Galena)

Galeniet is een mineraal (lood-sulfide, PbS), dat ook wel loodglans wordt genoemd. Het is de belangrijkste variëteit van de Looderts-familie en bevat een belangrijke bron van Zilver. Dit maakt Galeniet ook een van de voornaamste Zilverertsen. Het wordt vaak in verband gebracht met Calciet, Fluoriet en Sfaleriet, vanwege de vorm van de kristallen (kubisch, oftwel kubus-vormig). De kristallen van Galeniet zijn echter naast kubisch ook vaak octaëdrisch. Dit betekent dat het een vorm heeft met 8 vlakken (bijvoorbeeld twee piramides met de bodem tegen elkaar). Galeniet wordt gevonden in hydrothermale aders, vaak in combinatie met Anglesiet (loodsulfaat), Bariet, Calciet, Cerussiet (loodcarbonaat), Chalcopyriet, Fluoriet, Kwarts, Marcasiet en Sfaleriet (waarbij de laatste ook vaak gevonden wordt in lood-zink-afzettingen bij lage temperaturen in kalksteenlagen). Soms bevat Galeniet een klein percentage Zilver. Dit is meestal bij Galeniet dat gevonden wordt in hydrothermale aders.

Let op: Zuivere Galeniet is in de basis vrijwel niet giftig, zolang het onder een standaardtemperatuur en standaard druk blijft. Galeniet kan dus prima als decoratie dienen (bijvoorbeeld in een museum of vitrinekast). Het is wel degelijk reactief in andere omgevingen en het kan zeer giftig zijn bij inslikken of inademing (bij bijvoorbeeld verhitting komen er zwaveldampen vrij), met name bij herhaalde of langdurige blootstelling.

Let op 2: Het lood uit Galeniet kan in een standaard houtvuurtje gesmolten worden. Dit werd vroeger gebruikt voor o.a. de productie van Kohl-potloden (cosmetica). Het lood van Galiet wordt tegenwoordig beschouwd als giftig, vanwege het risico op loodvergiftiging.

Weetje: De Engelse benaming voor Galeniet is Galena.

Weetje 2: In het oude Egypte werd het lood uit Galeniet gebruikt rond de ogen, om vliegen af te weren (kans op ziekten) en om de schittering van de woestijnzon te verminderen. Je kunt het vergelijken met hoe stokstaartjes zwart rondom hun ogen hebben: deze donkere beharing is een natuurlijke zonnebril voor deze dieren.

Vindplaatsen: Australië, Birma, Bosnië, Duitsland, Engeland, Italië (Sardinië), Kosovo, Kroatië, Montenegro, Noord-Macedonië, Oostenrijk, Polen, Rusland, Servië, Slovenië, Spanje, Tasmanië, VS en Zambia.

Hardheid Mohs: 2,5 (bros)

Dit stuk Galeniet met moedergesteente heeft een afmeting van ± 5,9 x 4,2 x 4,1 cm en een gewicht van 131,5 gram.

Herkomst: VS